Słońce poprawia nastrój, ale czy wiesz, co tak naprawdę robi z Twoją skórą? O promieniowaniu słonecznym mówi się dużo, a mimo to wiele osób nie zna jego realnego wpływu na cerę. Wyjaśniamy, z czego składa się światło słoneczne, jak każdy rodzaj promieniowania działa na skórę i jak zapewnić sobie oraz bliskim najlepszą możliwą ochronę.
Czym jest promieniowanie słoneczne?
Promieniowanie słoneczne to energia elektromagnetyczna emitowana przez Słońce. W zależności od długości fali dzielimy je m.in. na promieniowanie ultrafioletowe (UVA, UVB i UVC), światło widzialne – w tym wysokoenergetyczne światło niebieskie (HEV) – oraz promieniowanie podczerwone (IR).
Szacuje się, że ultrafiolet to zaledwie 3–7% promieniowania słonecznego, światło widzialne ok. 44%, a podczerwień ponad połowę [1]. Mimo tak małego udziału to właśnie UV robi w skórze największe szkody.
| Rodzaj | Co warto wiedzieć | Główne skutki dla skóry |
|---|---|---|
| UVA | dociera do skóry właściwej, przenika przez chmury i szyby | fotostarzenie, przebarwienia, uszkodzenia DNA |
| UVB | działa w płytszych warstwach skóry | opalenizna, oparzenia, uszkodzenia DNA |
| UVC | całkowicie zatrzymywane w atmosferze | nie dociera do Ziemi |
| HEV (światło niebieskie) | emitują je też ekrany | stres oksydacyjny, plamy pigmentacyjne |
| IR (podczerwień) | wnika najgłębiej, czujemy je jako ciepło | wzrost temperatury skóry |
Czym różni się promieniowanie UVA od UVB?
Promieniowanie UVA i UVB różnią się przede wszystkim głębokością wnikania i skutkami: UVA odpowiada głównie za fotostarzenie, a UVB – za oparzenia słoneczne.
UVA jest wyjątkowo podstępne, bo dociera do najgłębszych warstw skóry. To główny winowajca fotostarzenia, czyli starzenia skóry pod wpływem słońca. Efekt? Szorstkość, suchość, odwodnienie, wiotka cera, przebarwienia posłoneczne i zmarszczki. Częsta i długa ekspozycja na UVA może też zwiększać ryzyko nowotworów skóry.
UVB dociera do płytszych warstw skóry. Odpowiada za opaleniznę, a przy braku ochrony – za rumień posłoneczny, czyli bolesne zaczerwienienie. Uszkadza też DNA komórek, co podobnie jak w przypadku UVA sprzyja rozwojowi raka skóry.
UVC jest najbardziej niebezpieczne, ale na szczęście nie musimy się nim przejmować – atmosfera całkowicie je zatrzymuje. Ponieważ uszkadza DNA bakterii i wirusów, wykorzystuje się je do dezynfekcji.
Jak podczerwień i światło niebieskie wpływają na skórę?
Podczerwień odczuwamy jako ciepło – wnika najgłębiej ze wszystkich rodzajów promieniowania i podnosi temperaturę wewnątrz skóry. Światło niebieskie (HEV) emituje nie tylko słońce, ale też ekrany smartfonów, komputerów i telewizorów. Sprzyja powstawaniu wolnych rodników, czyli niestabilnych cząsteczek uszkadzających komórki, i wywołuje stres oksydacyjny, który przyspiesza fotostarzenie.
Jak słońce wpływa na skórę?
Nadmierna ekspozycja na każdy rodzaj promieniowania to coś, czego skóra zdecydowanie nie lubi. Najważniejsze skutki to:
- oparzenia słoneczne (UVB) – intensywny rumień, nadwrażliwość na dotyk, uczucie gorąca, czasem obrzęk,
- nowotwory skóry (UVA i UVB) – promieniowanie uszkadza DNA i może wywoływać mutacje w komórkach; słońce może też zaostrzać istniejące schorzenia, np. trądzik różowaty, toczeń rumieniowaty czy fotodermatozy (reakcje alergiczne na słońce),
- fotostarzenie (UVA i HEV) – UVA przenika do skóry właściwej i rozkłada kolagen oraz elastynę, co daje utratę jędrności, bruzdy, zmarszczki i widoczne naczynka; światło niebieskie sprzyja plamom pigmentacyjnym i nierównemu kolorytowi,
- stres oksydacyjny – nadmiar wolnych rodników przyspiesza uszkodzenia komórek, prowadzi do suchości, odwodnienia i utraty witalności skóry.
Jak chronić skórę przed promieniowaniem słonecznym?
Najskuteczniejsza ochrona przed promieniowaniem słonecznym to codzienny krem z wysokim filtrem, wsparty antyoksydantami i rozsądnym korzystaniem z ekranów.
Krem z filtrem SPF 50 – przez cały rok. Filtr to podstawa, i to nie tylko w słoneczne dni. Wybieraj szerokie spektrum ochrony UVA i UVB. Jak odczytać oznaczenia na opakowaniu, ile kremu nałożyć i który filtr pasuje do Twojej cery, wyjaśniamy we wpisie Czy krem z filtrem należy stosować cały rok?
Antyoksydanty rano. Żaden filtr nie zatrzymuje całego promieniowania, więc część wolnych rodników i tak powstaje. Przeciwutleniacze pomagają je neutralizować. Więcej o nich przeczytasz w artykule Antyoksydanty w kosmetykach – ich rola i jak je dobrać do skóry.
Mniej ekranów wieczorem. Nie udowodniono, że ilość HEV emitowana przez urządzenia realnie zagraża skórze, ale światło ekranów rozregulowuje wydzielanie melatoniny, a zły sen szybko odbija się na cerze. Odłóż telefon i laptop najlepiej na 2 godziny przed snem.
RANO – rutyna ochronna krok po kroku
STEP 1 – Pianka oczyszczająca z glikolipidami
Ultradelikatnie usuwa resztki nocnej pielęgnacji bez naruszania bariery ochronnej skóry.
STEP 2 – Mgiełka aloesowa
Sok z aloesu i wąkrota azjatycka koją, a ekstrakt z zielonej herbaty działa antyoksydacyjnie. Rozpyl ją na oczyszczoną skórę, pozostaw do wchłonięcia lub delikatnie wklep opuszkami palców.
STEP 3 – Serum z witaminą C
Witamina C, kwas ferulowy i rutyna chronią przed stresem oksydacyjnym. Nałóż niewielką ilość na twarz, szyję i dekolt i poczekaj, aż serum się wchłonie.
STEP 4 – Krem SPF 50
Chroni przed UVA, UVB i – dzięki ekstraktowi Soliberine® NAT – przed światłem niebieskim z ekranów. Przy cerze tłustej wybierz Krem matujący SPF 50.
TIP od kosmetolożki: jeśli większość dnia spędzasz przed monitorem, trzymaj na biurku Sztyft nawilżający SPF 50. Chroni przed UVA, UVB i światłem niebieskim, a niebieski kolor pokazuje, gdzie filtr już jest. Reaplikuj go w ciągu dnia, omijając okolice oczu.
Ważne: jeśli masz trądzik różowaty, toczeń rumieniowaty albo fotodermatozę, słońce może zaostrzać objawy. Sposób ochrony przeciwsłonecznej ustal wtedy z dermatologiem, a każdą niepokojącą zmianę na skórze pokaż lekarzowi.
Najczęstsze pytania o promieniowanie słoneczne
Które promieniowanie odpowiada za zmarszczki, a które za oparzenia?
Za oparzenia odpowiada przede wszystkim UVB, które działa w naskórku. Za zmarszczki i utratę jędrności – głównie UVA, które dociera do skóry właściwej i uszkadza kolagen oraz elastynę. Swoje dokłada też światło niebieskie (HEV).
Czy światło niebieskie z ekranów szkodzi skórze?
HEV sprzyja powstawaniu wolnych rodników i stresu oksydacyjnego, ale nie udowodniono, że ilość emitowana przez urządzenia realnie zagraża skórze. Bardziej odczuwalny jest wpływ ekranów na sen, a ten szybko widać na cerze.
Czy promieniowanie UVC jest groźne dla skóry?
UVC jest najbardziej niebezpieczne ze wszystkich rodzajów UV, ale nie dociera do powierzchni Ziemi, bo zatrzymuje je atmosfera. Dlatego kosmetyki z filtrem chronią przed UVA i UVB.
Słońce z umiarem, filtr bez wyjątków
Konsekwentna ochrona przeciwsłoneczna to klucz do zdrowej, jędrnej skóry bez przebarwień i zmarszczek. Nie musisz unikać słońca – wystarczy, że codzienny filtr i antyoksydanty staną się stałym elementem Twojej rutyny.
Masz pytania o ochronę przed słońcem? Napisz do nas – chętnie pomożemy!
Źródła
- Razzaghi Z., Ahmadzadeh A., Examination of the biological effects of sunlight on the skin: a review, Journal of Lasers in Medical Sciences, 2025 – udział UV, światła widzialnego i podczerwieni w promieniowaniu słonecznym.
- Karty produktów Routines – zakres ochrony (UVA, UVB, HEV) kremów i sztyftu SPF 50.
